Nội dung trong series này là ghi chép từ cuốn eBook miễn phí của giám khảo/tác giả IELTS Pauline Cullen: The Key to IELTS Success. Có những phần tôi dịch nguyên văn. Những phần khác tôi tóm gọn, lược dịch. Vì tôi chép tay, sau đó gõ lại nhưng không chỉnh sửa nhiều, nên có thể sẽ có lỗi chính tả và có phần rời rạc. Rõ ràng các bạn nên đọc tài liệu gốc, nhưng tôi hy vọng bản ghi chép bằng tiếng Việt này có thể giúp những bạn đang ở trình độ cơ bản hiểu đúng về IELTS, để từ đó xây dựng một lộ trình học đúng đắn, không tốn quá nhiều thời gian và tiền bạc. Như tác giả có nói: Hiểu đúng về IELTS, chinh phục nó, để nó lại sau lưng và tiến lên về phía giấc mơ của mình. Chúc các bạn may mắn.

Chương IV – NGỮ PHÁP CHO IELTS

Nếu ví từ vựng như nguyên liệu thì ngữ pháp là kỹ năng nấu nướng: chế biến và kết hợp nguyên liệu để tạo ra món ngon — câu văn có ý nghĩa rõ ràng, chính xác (đặc điểm của band 7 – 9)

CÁC VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP

VIẾT CÂU PHỨC TẠP

Bạn không thể thành chef nếu bỏ qua những kỹ thuật nấu cơ bản nhất. Bạn không thể bỏ qua ngôn ngữ ở cấp độ A2 tới B2 và ráng nhảy cóc lên C1. Đáng tiếc, đây là điều mà nhiều người đang làm. Kết quả là một mớ hỗn độn các từ vựng B1-B2, với đây đó là các cách diễn đạt “phức tạp” học thuộc lòng.

CẤU TRÚC PHỨC TẠP LÀ CÁI GÌ?

Xem bảng mô tả band (Grammatical Range and Accuracy), bạn sẽ thấy thí sinh từ band 7 – 9 mắc ít lỗi ngữ pháp, và dùng nhiều cấu trúc phức tạp khác nhau. “Cấu trúc phức tạp” là gì?

Khi mới học, chúng ta đặt câu đơn giản:

  • I like bananas.
  • I like apples.
  • I don’t like oranges.

Rồi chúng ta học cách nối chúng lại bằng những cách đơn giản:

  • I like apples and I like bananas.
  • I like apples but I don’t like oranges.

Về sau, chúng ta có thể biểu đạt cùng ý đó, nhưng theo những cách phức tạp hơn:

  • Although I like most fruit, I don’t really enjoy eating oranges.

Câu trên là một câu phức (tạp). Nhưng tất nhiên, do chủ đề của bài thi IELTS thường khá phức tạp, bạn phải diễn đạt những ý phức tạp. Chúng không đơn giản chỉ là thích cái này, hoặc ghét cái kia. Ví dụ:

  • Although fresh fruit and vegetables have greater health benefits, many people would rather eat fast food.

Những thí sinh band 3-5 thường không thể diễn đạt được ý trên, do từ vựng hạn chế và các cấu trúc cũng chỉ quanh đi quẩn lại ở AND, BUT, SO, BECAUSE. Trái lại, những thí sinh band 7-9 có thể liên kết ý một cách thuần thục và chính xác, dùng nhiều từ nối khác nhau như ALTHOUGH, DESPITE, THUS, IN CONTRAST, AS A RESULT, CONSEQUENTLY.

Thí sinh trình độ cao còn làm được những điều sau:

  • dùng thì và thể động từ để nói về một sự thật, đưa ra một khả năng, hoặc trình bày một tình huống giả định
  • giải thích nguyên nhân – hệ quả
  • dùng đại từ để nối ý

Tất cả những điều trên cấu thành cái gọi là “nhiều cấu trúc phức tạp khác nhau”.

Thí sinh band 6-6.5 cũng giống như người mới tập lái xe. Họ phải tập trung rất nhiều về kỹ thuật, thành ra câu văn còn máy móc, mà lại không thể tập trung vào việc diễn đạt ý. Phải thành thục các kỹ thuật, biến chúng thành tự động, thì mới có thể đạt band cao hơn.

PHỨC TẠP + PHỨC TẠP = RỐI RẮM

Trong các bài band 6.5, tôi thường thấy những câu văn dài loằng ngoằng, có khi hơn 3 dòng. Người ta lầm tưởng rằng câu càng dài, càng phức tạp thì band càng cao. Thực ra, làm vậy lại bị điểm thấp, vì nó làm cho ý khó hiểu.

Bài thi IELTS đánh giá khả năng diễn đạt và liên kết ý một cách rành mạch. Ngữ pháp và ngữ pháp liên quan mật thiết tới tính mạch lạc. Ưu tiên số 1 trong IELTS phải là: diễn đạt ý càng rõ ràng càng tốt.

LUYỆN TẬP CÓ CHỦ ĐÍCH

WRITING TASK 1

Bài thì viết Task 1 Academic yêu cầu bạn mô tả tóm tắt các loại biểu đồ và hình vẽ. Chúng ta phải mô tả khách quan, chứ không dùng ngôn ngữ mang màu sắc cá nhân như “As we can see…” hay “I can see…”

Tương tự, khi mô tả một quá trình (process), nên viết là “The cereal is packed into boxes and sold.” chứ không phải là “Someone packs the cereal into boxes and sells them.” Sử dụng thì (tenses) chính xác đối với những biểu đồ có thời gian cũng rất quan trọng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

  • The Official Cambridge Guide to IELTS
  • Common Mistakes at IELTS Intermediate

Với bài thi viết Task 1 General Training, bạn phải viết một bức thư. Ngữ pháp phải được dùng phù hợp với yêu cầu của đề bài: what happened / has happened / is happening / you would like to happen.

DIỄN ĐẠT CHÍNH XÁC

Ngữ pháp giúp bạn diễn đạt chính xác ý cần nói. Đôi khi, chỉ cần một thay đổi nhỏ cũng có thể khiến ý bị sai. Ví dụ, xét giới từ BY và TO trong 2 câu sau:

  1. In 1980, 10% of students were male, but in 1990, this figure rose BY 50%.
  2. In 1980, 10% of students were male, but in 1990, this figure rose TO 50%.

TO tức là tăng từ 10% lên 50%

BY tức là tăng thêm 50% (50% của 10% là 5%), suy ra tăng từ 10% lên 15%

Lẫn lộn BY và TO sẽ có hậu quả tai hại, cả trong bài thi IELTS lẫn thực tế công việc…

DÙNG ĐÚNG VĂN PHONG TRONG WRITING TASK 1

Câu nào sau đây có văn phong không thích hợp cho bài Task 1 Academic?

  1. The data shows the changes the government should make to energy prices.
  2. The data shows the changes the government has made to energy prices.

Trả lời: câu 1, vì bài Task 1 Academic yêu cầu văn phong khách quan, trong khi đó câu 1 lại đưa ra ý kiến cá nhân thông qua cấu trúc “should”.

Câu nào sau đây có văn phong không thích hợp cho bài Task 1 General Training? (Giả sử đề bài yêu cầu viết thư cho lãnh đạo.)

  1. Give us better equipment so we can work more efficiently.
  2. If employees had better equipment, we would be able to work more efficiently.

Trả lời: cả 2 câu đều đúng ngữ pháp, nhưng cấu trúc câu 1 (câu cầu khiến), làm cho câu văn quá thẳng thừng và kém lịch sự.

NGỮ PHÁP VÀ SỰ MẠCH LẠC

Ngữ pháp thiếu chính xác thì tất nhiên bài viết cũng kém phần mạch lạc.

  1. Figure predicted rising from 2020 to 2025. (sai và khó hiểu)
  2. This figure is predicted to rise between the years 2020 and 2025. (đúng và rõ ràng)

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Ép mình sử dụng cấu trúc phức tạp không thể giúp bạn “nhảy” band. Chỉ nên sử dụng cấu trúc phức tạp khi nó giúp bạn thể hiện ý một cách rõ ràng và chính xác. Chính sự rõ ràng và chính xác này mới là điều người chấm muốn thấy trong bài viết của bạn.

SỬA NGỮ PHÁP

Các lỗi ngữ pháp tôi thấy nhiều nhất ở Task 1 thường liên quan tới:

  • mạo từ (articles)
  • thì (tenses)
  • giới từ (prepositions)
  • mệnh đề quan hệ (relative clauses)
  • sự hoà hợp giữa chủ ngữ và động từ (Subject-Verb agreement)

Mỗi câu sau đây có một lỗi trên. Tìm và sửa lại.

  1. The chart shows that UK imported more coal in 2010 than US.
  2. Number of cars on the roads has increased steadily since 1980.
  3. The percentage of houses with solar power are increasing each year.
  4. By 2002, the figures increased to 60% and 75% respectively.
  5. The cans travel by the conveyor until they reach to the packing area.
  6. The three countries had the most exports were China, Japan and Thailand.

Xem đáp án trên website: www.ieltsweekly.com

CÁC VẤN ĐỀ VỀ NGỮ PHÁP TRONG WRITING TASK 2

Một trong những lỗi thường thấy là thí sinh sử dụng câu bị động không hợp lý. Có lẽ đó là vì họ nghe người khác bảo “chỉ nên viết câu bị động” trong văn học thuật.

Khi nào thì sử dụng thể bị động trong Task 2?

Như đã minh hoạ ở Task 1, chúng ta có lúc cần dùng bị động để tránh nhắc đến chủ thể thực hiện hành động.

Ở task 2, bạn có thể dùng bị động để đưa ra một phát biểu chung chung, hoặc để tránh lặp lại câu hỏi.

  1. Many people now use social media as a news source rather than just a way to communicate with friends. (chủ động)
  2. Social media is now often used as a news source rather than just a communication tool. (bị động)

Khi dùng bị động, ta giấu chủ ngữ của động từ. Do đó, nếu đề bài hỏi “To what extent do YOU agree or disagree?”, mà bạn lại viết “It is agreed that…” hoặc “It is felt that…”, thì thành ra không trả lời đúng câu hỏi, vì bạn đã giấy “I” đi mất rồi. Kết quả là bạn mất điểm.

TRÌNH BÀY QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN BẰNG NGÔN NGỮ KHÁCH QUAN

Để đạt band 7, thí sinh cần “trình bày quan điểm rõ ràng xuyên suốt bài viết”. Nắm vững ngữ pháp sẽ giúp bạn đạt được điều này.

Hãy hình dung đề bài của bạn có quan điểm sau: “Many people believe that traveling is very dangerous now.” Xét 3 câu sau, và xác định xem chúng thuộc về

A. một đoạn văn đồng ý hoàn toàn với quan điểm trên

B. một đoạn văn đồng ý một phần với quan điểm trên

hay C. một đoạn văn bất động với quan điểm trên

  1. If traveling WAS so risky, fewer people WOULD do it.
  2. ADMITTEDLY, traveling ALONE IN CERTAIN AREAS CAN BE a little risky.
  3. Traveling overseas IS FAR TOO risky nowadays.

Đáp án: 1C 2B 3A

Hãy xem những cấu trúc viết hoa ở trên giúp người viết trình bày quan điểm như thế nào. Khi bạn viết “traveling alone can be a little risky”, bạn đang nêu quan điểm cá nhân; người đọc sẽ hiểu là “I believe this can be a little risky.”

Tương tự, khi bạn viết “Governments must…” hoặc “Business should…”, bạn đang bày tỏ quan điểm rằng điều gì đó “phải” hoặc “nên” xảy ra. Bằng cách sử dụng ngôn ngữ như vậy, bạn đang thể hiện quan điểm cá nhân xuyên suốt bài viết.

Dù vậy, bạn cũng phải nói rõ quan điểm của mình lúc cần, chẳng hạn như “I completely agree…”, “I feel…”, “I believe…”, “In my view…” v.v.. Tóm lại, mặc dù bạn nên tập viết theo lối khách quan, nhưng bạn cũng không cần phải tránh những đại từ nhân xưng trong task 2.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  • Cambridge Grammar for IELTS
  • English Grammar in Use của Raymond Murphy

Các nội dung sau không có trong bản tóm tắt này. Các bạn có thể tìm đọc ở ebook gốc.

  • studying grammar
  • the washback effect
  • present, practice, produce
  • staying focus
  • learning through teaching
  • beware of false friends
  • learning grammar in context
  • grammar and tone
  • what grammar points should I study
  • reading widely
  • fluency v accuracy
  • staying motivated

NHỮNG LƯU Ý CUỐI CÙNG:

  • Đừng phí thời gian tìm kiếm những cấu trúc cực phức tạp
  • Học ngữ pháp trong ngữ cảnh: xem người bản xứ trình bày ý bằng cấu trúc nào, và thử áp dụng nó để diễn đạt ý cá nhân
  • Tự xác định lỗ hổng ngữ pháp (khi nói và viết) và luyện tập nó cho thành thục — cách học ngữ pháp tốt nhất chính là dùng nó càng nhiều càng tốt
  • Phân tích xem người bản xứ dẫn dắt người đọc qua các cấu trúc như thế nào, thiết lập giọng văn qua cấu trúc ra sao, chúng có giúp người viết thể hiện rõ quan điểm hay không
  • Khi học động từ, học những cụm từ / cấu trúc thường dùng của chúng
  • Học và ứng dụng ngữ pháp mỗi ngày — 5 phút cũng được
  • Cân bằng việc luyện tập để tăng độ chính xác (sửa lỗi, làm bài tập có kiểm soát) và để tăng sự trôi chảy (sử dụng cấu trúc trong nói và viết).

Tagged in:

, ,